Stoppen met werken tijdens je zwangerschap: wanneer is slim (en hoe vertel je het je werkgever?)

Zwanger én aan het werk: het is een combinatie die voor veel vrouwen prima gaat… tot het ineens zwaarder wordt. Je lichaam verandert, je energie kan schommelen, en tegelijk blijft je agenda gevuld met deadlines, meetings en verwachtingen. Dan komt vroeg of laat die vraag: wanneer stop je met werken tijdens je zwangerschap? En minstens zo belangrijk: hoe vertel je dit op een fijne, duidelijke manier aan je werkgever?​

In deze blog krijg je een praktisch antwoord, mét voorbeelden van zinnen die je letterlijk kunt gebruiken (mail, app of gesprek). Ook lees je welke basisregels er gelden rond werk en rust tijdens de zwangerschap, zodat je met meer rust het gesprek in gaat.​

Wanneer stop je met werken?

Er is geen “one size fits all”: de ene zwangere werkt energiek door tot laat in de zwangerschap, de ander moet eerder afbouwen door klachten, een zware baan of een lange reistijd. Wat wél vaststaat: je mag doorwerken tot 4 weken voor de uitgerekende datum, daarna moet je met verlof.​

Zwangerschapsverlof kan starten tussen 6 en 4 weken vóór je uitgerekende datum. Kies je ervoor om later te stoppen (bijvoorbeeld 4 weken ervoor), dan kun je de “extra gewerkte” dagen optellen bij je verlof ná de bevalling, waardoor je langer thuis bent na de geboorte.​

Praktisch gezien is dit een handig denkkader:

• 6 weken voor je uitgerekende datum stoppen: als je werk fysiek zwaar is, je veel stress ervaart of je lichaam duidelijk aangeeft dat het rust nodig heeft.​

• 4–5 weken van tevoren stoppen: als je je nog redelijk fit voelt en je liever langer verlof na de bevalling hebt.​

• Eerder afbouwen (zonder direct verlof): als je nog wilt doorwerken, maar wel minder uren, aangepast werk of meer rustmomenten nodig hebt. Tijdens de zwangerschap heb je recht op extra pauzes en een regelmatig werk- en rustpatroon.​

  
  

Wat zegt de wet over werken rond je bevalling?

Rond de bevalling geldt een werkverbod: vanaf 4 weken voor de vermoedelijke bevallingsdatum tot 6 weken na de bevalling mag je niet werken. Dat is een belangrijk ankerpunt als jij of je werkgever twijfelt over “hoe lang kan dit nog?”.​

Daarnaast zijn er tijdens de zwangerschap speciale regels in de Arbeidstijdenwet die bedoeld zijn om werk veilig en haalbaar te houden. Zo heb je recht op extra pauzes, hoef je in principe niet in nachtdienst te werken of over te werken, en heb je recht op een bestendig en regelmatig werk- en rusttijdenpatroon.​

Ook na je verlof zijn er regels die je helpen om werk en herstel te combineren. In de eerste 9 maanden na de geboorte mag je onder werktijd borstvoeding geven of kolven; dit mag tot maximaal een kwart van je werktijd per dienst en je werkgever moet hiervoor een geschikte, afsluitbare ruimte beschikbaar stellen. Deze tijd geldt als werktijd en moet worden doorbetaald.​

Wanneer (en hoe) vertel je het je werkgever?

Veel zwangeren worstelen niet zozeer met het “wanneer stoppen”, maar met het gesprek dat daaraan voorafgaat. Het kan spannend voelen: misschien ben je net begonnen, zit je in een drukke periode, of ben je bang dat je “lastig” bent. Toch helpt het om het te zien als een normaal onderdeel van werk en planning.​

Een belangrijk praktisch punt: uiterlijk 3 weken voordat je zwangerschapsverlof ingaat, moet je dit melden bij je werkgever. Dat betekent bijvoorbeeld: wil je met 34 weken zwangerschap met verlof, dan moet je dit uiterlijk in week 31 doorgeven. In de praktijk bespreken veel mensen dit eerder, juist om rust en duidelijkheid te creëren voor iedereen.​

De beste timing (los van die uiterste termijn) hangt af van:

• Hoe jij je voelt (klachten, energie, stress).​

• De aard van je werk (staand werk, tillen, onregelmatige diensten).​

• Hoe lang de overdracht duurt (projecten, klanten, planning).​

• Of je al een veilige “eerste echo/mijlpaal” wilt afwachten voor je het deelt (persoonlijke keuze).​

  
  

Zo voer je het gesprek (stappenplan)

Een goed gesprek gaat zelden alleen over “ik ben zwanger”. Het gaat vooral over: hoe houden we het werk haalbaar, hoe borgen we de continuïteit, en hoe zorgen we dat jij gezond richting de bevalling gaat? Onderstaand stappenplan maakt het praktisch en professioneel, zonder dat het kil wordt.​

Stap 1: Plan een kort moment (15–30 min)Kies bij voorkeur een rustig moment met je leidinggevende (en eventueel HR). Een geplande afspraak is vaak prettiger dan “even tussendoor”, omdat je dan niet het gevoel hebt dat je moet haasten of jezelf moet verdedigen.​

Stap 2: Deel je nieuws + globale timingNoem je uitgerekende datum (of een indicatie) en zeg erbij dat je graag samen wilt kijken naar de planning richting verlof. Daarmee zet je meteen een volwassen, oplossingsgerichte toon.​

Stap 3: Vertel wat je nodig hebt (nu of binnenkort)Heb je meer pauzes nodig, lukt nachtdienst minder, of is langdurig staan/zwaar tillen lastig? Dan is dit het moment om dat te benoemen. De regels rond werk en rust geven je hiervoor een stevige basis: je hebt bijvoorbeeld recht op extra pauzes en bent in principe niet verplicht om in nachtdienst te werken of over te werken.​

Stap 4: Maak een overdrachtsplan (heel concreet)Werkgevers worden rustiger van duidelijkheid. Zet daarom alvast ideeën klaar:

• Welke projecten lopen er?​

• Welke deadlines vallen in jouw laatste werkweken?​

• Wat kan je afronden, en wat moet overgedragen worden?​

• Wie kan back-up zijn?​

Stap 5: Leg afspraken kort vastNa het gesprek: stuur een korte mail met de hoofdlijnen (verlofstart, overdracht, eventuele aanpassingen). Dit voorkomt misverstanden en geeft jou rust.​

Voorbeeldzinnen (copy/paste)

Hieronder staan zinnen die je letterlijk kunt gebruiken—pas alleen de details aan (datum, functie, werksituatie).​

1) Openen van het gesprek (warm maar duidelijk)

“Ik wil graag iets persoonlijks delen: ik ben zwanger. Mijn uitgerekende datum is rond [datum]. Ik wil graag samen kijken hoe we mijn werkzaamheden de komende maanden goed kunnen plannen en wanneer ik met zwangerschapsverlof ga.”​

2) Als je nog niet zeker weet wanneer je stopt

“Ik wil graag richting [week 34–36] blijven werken als het goed blijft gaan, maar ik wil ook ruimte houden om eerder af te schalen als mijn lichaam dat aangeeft. Kunnen we afspreken dat we dit elke paar weken kort evalueren?”​

3) Als je eerder wilt stoppen (of met 6 weken verlof wil starten)

“Ik merk dat mijn energie en herstel sneller wisselen. Daarom wil ik mijn zwangerschapsverlof graag laten ingaan op [datum], zodat ik die laatste weken meer rust kan nemen.”​

4) Als je aangepast werk/werktijden nodig hebt

“Ik merk dat [staan/tillen/nachtdiensten/overwerk] zwaarder wordt. Kunnen we kijken naar aangepast werk of aangepaste werktijden, zodat ik mijn werk veilig en goed kan blijven doen?”​

5) Als je je zorgen maakt over de planning

“Ik vind het belangrijk dat de overdracht soepel loopt. Zullen we een lijst maken met lopende taken en samen bepalen wat ik nog afrond en wat we alvast kunnen overdragen?”​

6) Korte mail na het gesprek

Onderwerp: Afspraak zwangerschap & planning verlof​

“Zoals besproken ben ik zwanger en is mijn uitgerekende datum rond [datum]. We spreken af dat mijn zwangerschapsverlof ingaat op [datum / week]. Tot die tijd werk ik aan [projecten], en we plannen uiterlijk [datum] een overdrachtsmoment met [collega/naam]. Daarnaast spreken we af dat [aanpassing, bv. geen nachtdiensten/extra pauzes] vanaf [datum] ingaat.”​

Slim kiezen: 4 of 6 weken vóór je uitgerekende datum?

Veel mensen zoeken online naar “wanneer stoppen met werken tijdens zwangerschap” omdat ze willen weten wat verstandig is—niet alleen wat “mag”. Een paar overwegingen die vaak helpen om je keuze helder te maken:​

• Fysieke belasting: als je werk veel staan, lopen, tillen of onregelmatige diensten bevat, kan eerder rust nemen echt verschil maken.​

• Mentale belasting: stress en weinig herstelmomenten kunnen je zwangerschap zwaarder laten voelen, ook als je werk niet fysiek zwaar is.​

• Reistijd: lang woon-werkverkeer kan aan het einde pittig worden, zeker als je ook slechter slaapt.​

• Herstel en voorbereiding: sommige zwangeren willen tijd om het huis praktisch klaar te maken, afspraken te plannen en mentaal te landen richting de bevalling.​

• Langer verlof na de bevalling: doorwerken tot 4 weken vóór de uitgerekende datum kan je juist extra tijd ná de bevalling geven, omdat je minder zwangerschapsverlof vóór de geboorte opneemt en de extra dagen kunt optellen bij je bevallingsverlof.​

  
  

Een zachte Babycrafts-gedachte (voor in je laatste werkweken)

De laatste werkweken voor je verlof voelen voor veel zwangeren als een mini-overgang: je rondt af, draagt over en je hoofd gaat steeds vaker naar “straks”. Juist dat is ook de fase waarin veel vrouwen het extra bijzonder vinden om even stil te staan bij hun zwangerschap—niet alleen met foto’s, maar met iets tastbaars.​

Bij Babycrafts 3D zien we vaak dat klanten een zwangerschapsbeeldje laten maken als herinnering aan die periode, bijvoorbeeld rond week 32–36: “zo zag mijn lichaam eruit vlak voordat ik met verlof ging”. Als je wil, kan zo’n beeldje ook een betekenisvol cadeau zijn van collega’s bij je laatste werkdag vóór het verlof (iets blijvends, in plaats van alleen een bos bloemen).​

Neem gerust een kijkje op onze site: www.babycrafts.nl